Τα μυστικά καθημερινών τροφών που (όλοι) έχουμε στο ντουλάπι μας

Πόσες φορές κοιτάμε τις ετικέτες στα τρόφιμα που αγοράζουμε; Μάλλον σπάνια, μια και η μόνη ετικέτα που προσέχουμε είναι αυτή με την τιμή. Κι όμως, υπάρχουν μερικές βασικές, αλλά πολύ σημαντικές λεπτομέρειες που κάνουν τη διαφορά, για να τρώμε πραγματικά πιο υγιεινά και ποιοτικά.

Επέλεξα 6 τρόφιμα – συστατικά που έχουμε στα ντουλάπια του σπιτιού μας και χρησιμοποιούμε καθημερινά, και σας παραθέτω αμέσως μικρές κρυμμένες αλήθειες:

1) Μαγειρική σόδα & μπέικινγκ πάουντερ (baking powder)

Ας ξεκινήσουμε από τη διαφορά του μπέικινγκ πάουντερ και της μαγειρικής σόδας. Το μπέικινγκ πάουντερ το βάζουμε σε συνταγές που δεν υπάρχει κάτι όξινο (πχ. χυμός πορτοκαλιού) για να φουσκώσει η ζύμη, ενώ τη σόδα σε συνταγές που υπάρχει κάτι όξινο και πάλι για να φουσκώσει η ζύμη. Το μπέικινγκ πάουντερ έχει αναμειχθεί ήδη με ξηρό οξύ, οπότε δεν απαιτείται κάτι άλλο όξινο.

Η σόδα από την άλλη το θέλει το οξύ της. Τέλος, η σόδα παρότι έχει ημερομηνία λήξης, δε λήγει ποτέ και δεν απορροφά όξινες οσμές αν μπει στο ψυγείο. Αντίθετα, το μπέικινγκ πάουντερ αλλοιώνεται πιο εύκολα. Γι’αυτό αν το έχετε ανοιχτό και θέλετε να βεβαιωθείτε ότι δε χάλασε, κάντε δοκιμή σε λίγο νερό: αν δεν αφρίσει, έχει χαλάσει. Και στις δύο περιπτώσεις μιλάμε για διττανθρακικό νάτριο, όμως το μπέικινγκ πάουντερ έχει αναμειχθεί και με όξινα άλατα, όπως φωσφορικό αργίλιο-νάτριο.

2) Το (θαλασσινό) αλάτι

Καταρχήν το αλάτι δε χρειάζεται μύλο όπως τα πιπέρια. Το πιπέρι απελευθερώνει αρώματα έχει λογική να το τρίψεις φρέσκο. Το αλάτι δεν έχει πτητικές ενώσεις. Αυτός είναι και ο λόγος που δεν χρειάζεται μύλος για το υποτιθέμενο τρίψιμό του. Ίσως είναι θέμα… «καλαισθησίας» τελικά.

Σε κάθε περίπτωση, το αλάτι είτε είναι από αλατωρυχείο και κρυσταλλοποιήθηκε πριν 1.000.000 χρόνια είτε είναι flakes από τα βραχάκια του νησιού και κρυσταλλοποιήθηκε πέρυσι και μπήκε σε γυάλινα βαζάκια με ωραία ετικέτα, έχει ακριβώς την ίδια επεξεργασία. Είναι και πρέπει να είναι χλωριούχο νάτριο κατά 99% για να μπορούμε να το τρώμε. Ιώδιο δεν έχει «φυσικά». Γίνεται μετέπειτα προσθήκη, ώστε να μην προκαλέσει βρογχοκοίλη. Για του λόγου το αληθές, ούτε άλλα μέταλλα περιέχει σε αξιόλογο ποσοστό, ώστε να αξίζει να δώσουμε μερικά ευρώ παραπάνω. Αυτός είναι και ο λόγος που δεν αναγράφονται περιεκτικότητες έξτρα μετάλλων σε κανένα βαζάκι. Μόνο στη θεωρία τα ακούμε, μάλλον λόγω ισχυρού μάρκετινγκ.

Αυτά για ό,τι μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε εμείς οι «απλοί θνητοί» και να βρούμε στις αγορές. Ας μην ξεχνάμε ότι υπάρχουν και κάτι «μυστήρια» αλάτια από ηφαιστειογενείς περιοχές της Χαβάης που ένα κιλό μπορεί να κοστίζει όσο όλο το σπίτι μας, όμως όσοι είχαν την τύχη να δοκιμάσουν, πάλι το κλασσικό αλάτι θα επέλεγαν…

3) Η λευκή σοκολάτα

Κατ’αρχάς ΔΕΝ έχει καφεΐνη… Κανονικά πρέπει να έχει βούτυρο κακάο, όπως συμβαίνει με όλες τις σοκολάτες. Το βούτυρο κακάο είναι και αυτό κορεσμένο λίπος. Για τις σοκολάτες ισχύει το ίδιο που ισχύει και για τις μπριζόλες, τα λουκάνικα κλπ. Η πρόσληψη κορεσμένων λιπαρών είναι δεδομένη.

Πάμε να δούμε τα κακώς κείμενα τώρα. Σε πολλές φθηνές κυρίως λευκές σοκολάτες αφαιρούν το βούτυρο κακάο και βάζουν αυτό που θα δείτε συνήθως να αναφέρεται στην ετικέτα ως «υδρογονωμένα φυτικά έλαια». Τα εν λόγω υδρογονωμένα φυτικά λιπαρά είναι τα trans λιπαρά. Για να το κάνουμε πιο κατανοητό, ως υδρογόνωση χαρακτηρίζεται η χημική επεξεργασία που υπόκειται ένα λίπος σε υγρή μορφή για να γίνει στερεό, πχ σπορέλαιο που έγινε φυτίνη. Σκοπός της διαδικασίας αυτής είναι να αυξηθεί η διάρκεια ζωής του προϊόντος. Τέτοιου είδους λιπαρά όμως δεν υπάρχουν στη φύση. Όταν μάλιστα η περιεκτικότητά τους ξεπερνά το 1γρ. στα 100, αυτό πρέπει να αναγράφεται στη συσκευασία.

4) Η ζάχαρη

Η βιομηχανία των τροφίμων παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον μια και είναι πραγματικά ανεξάντλητη. Στην Αμερική η παραγωγή ζαχαρότευτλων και ζαχαροκάλαμου δεν επαρκεί για όλους, ώστε να έχουν ζάχαρη και οι εισαγωγές κοστίζουν. Φυσικά, Αμερική είναι αυτή και βρήκε τη λύση. Έτσι λοιπόν, φτιάχνει ζάχαρη από τα καλαμπόκια, μετατρέποντας το άμυλο σε γλυκόζη που, και πάλι αποδίδει μόλις 60% σε σύγκριση με τη ζάχαρη. Οπότε με την εφαρμογή έξτρα διάσπασης και τη μετατροπή σε φρουκτόζη, έχουμε ως τελικό προϊόν το σιρόπι καλαμποκιού με μεγάλη περιεκτικότητα σε φρουκτόζη που διαβάζουμε στις ετικέτες τροφίμων.

Έντονη τροποποίηση με πολλές χημικές παρεμβάσεις και βελτιωτικά γεύσης έχουμε στα αναψυκτικά και τις μαρμελάδες. Ενδεικτικό παράδειγμα η Coca-Cola που κυκλοφορεί στις αγορές τροπικών χωρών είναι πολύ πιο νόστιμη, χάρη στο γλυκαντικό από ζαχαροκάλαμο. Γενικά και από άποψη χημικής επεξεργασίας είναι καλύτερα να βλέπουμε στις ετικέτες «σακχαρόζη» παρά «σιρόπι καλαμποκιού με περιεκτικότητα φρουκτόζης».

5) Το «κερασάκι» της τούρτας

Με διοξείδιο του θείου (αέριο) αποχρωματίζουν πολλά κερασάκια, μετά τα βάφουν κόκκινα ή πράσινα, μετά τα εμποτίζουν με λάδι πικραμύγδαλου, στη συνέχεια τα συσκευάσουν σε σιρόπι και τα βαφτίζουν “Μαρασκίνο”, από το όνομα του λικέρ του οποίου τη γεύση προσπαθούν να μιμηθούν!

6) Το μέλι

Το μόνο ελληνικό Π.Ο.Π. είναι το Μαινάλου (Πελοπόννησος) από μια συγκεκριμένη ποικιλία μαύρου ελάτου που λέγεται «βανίλια». Η ετήσια παραγωγή αυτού του μελιού εξάγεται στη Ρωσσία, γεγονός που καθιστά απίθανο να το βρούμε σε κάποιο ράφι για να το αγοράσουμε. Παρ’ όλα αυτά με λίγο ψάξιμο μπορεί κανείς να το βρει, έναντι της τριπλάσιας τιμής απ’ ότι έχουν τα υπόλοιπα.

Ιδιαίτερο γνώρισμα της «βανίλιας» είναι ότι δεν κρυσταλλώνει. Όλα τα άλλα είδη μελιού κάποια στιγμή μετά από καιρό κρυσταλλώνουν, αλλιώς κάτι δε πάει καλά… Το μέλι καστανιάς έχει κάπως πιο βαριά γεύση. Το μεγάλο πλεονέκτημα του μελιού ως super food (μην κολλάτε στο θυμαρίσιο, όλα ίδια είναι) είναι ότι μετατρέπουν τη γλυκόζη σε γλυκονικό οξύ με τη βοήθεια της οξειδάσης της γλυκόζης, από όπου παράγεται το γνωστό μας οξυζενέ (H2Ο2). Αυτό φαίνεται σε μελέτες να είναι και η αιτία που το μέλι μπορεί να συνεισφέρει στην προστασία από την εξάπλωση καρκινικών κυττάρων όπως του τραχήλου της μήτρας.

Όπως είναι γνωστό από αρχαιοτάτων χρόνων, η τροφή το φάρμακο μας, στα πλαίσια πάντα μιας λιτής και ταυτόχρονα ποιοτικής διατροφής. Στην περίπτωση του μελιού αυτό ακριβώς παίζει ρόλο. Να είναι ποιοτικό και να έχουν τηρηθεί σχολαστικά οι κανόνες από τον μελισσοκόμο που θα μας προμηθεύσει. Κοινώς αν δεν είναι αδερφός σας ή κολλητός σας, επιλέξτε μέλι που αναγράφεται η παρτίδα παραγωγής, αριθμός ISO κλπ. και όχι από πλανόδιους σε πάγκους. Μην ξεχνάτε να αποθηκεύετε το μέλι σας στο σκοτάδι. Θέρμανση, φως και οξυγόνο επιδρούν αρνητικά στα αντιοξειδωτικά.

7) Maple syrup ή αλλιώς σιρόπι σφενδάμου

Είναι το σιρόπι που προκύπτει απ’τους κορμούς του Σφενδάμου. Δέντρο που φύεται κυρίως στον Καναδά. Μάλιστα, το φύλο του σφενδάμου είναι σήμα κατατεθέν της σημαίας του Καναδά!

Το σιρόπι αυτό είναι αρκετά ακριβό. Έτσι, στο εμπόριο κυκλοφορούν σιρόπια με τεχνητό άρωμα σφενδάμου που προέρχεται από σπόρους τριγονέλλας, το κύριο συστατικό της επικάλυψης του παστουρμά.

Κοιτώντας από περιέργεια να δω τί έχω σπίτι μου, βρήκα συσκευασία που λέει original με μεγάλα γράμματα. Δυστυχώς, στα ψιλά γράμματα διευκρινίζεται ότι η περιεκτικότητα σε maple είναι 27%. Τα υπόλοιπα συστατικά είναι σιρόπι από χαρούπι και διάφορα άλλα αδιευκρίνιστα αρώματα.

 

8) Το σιρόπι αγαύης

Το σιρόπι αγαύης που κυκλοφορεί στο εμπόριο ως γλυκαντικό αντί της ζάχαρης, ουδεμία σχέση έχει με τις θρεπτικές ιδιότητες του φυτού Αγαύη που φύεται στη Λατινική Αμερική. Διατροφικά δεν ενδείκνυται η συχνή και μεγάλη κατανάλωση φρουκτόζης που περιέχεται στα σιρόπια, καθότι επιβαρύνει το συκώτι μας και δεν έχει καμία σχέση με τη φυσική φρουκτόζη.

Πέραν αυτού, η φρουκτόζη των φρούτων ταυτόχρονα μας προσφέρει και αρκετές φυτικές ίνες, κάτι που δεν ισχύει στην περίπτωση της συνθετικής φρουκτόζης.

 

9) Η στέβια

Ένα πρόβλημα για τη βιομηχανία είναι ότι η ζάχαρη καταλαμβάνει όγκο στα παρασκευάσματα. Η στέβια δυστυχώς όχι. Ως λύση στο πρόβλημα, επιστράτευσαν τις πολυόλες, που είναι γλυκαντικές ουσίες με μάζα. Με αυτόν τρόπο, κατάφεραν να φτιάχνουν κανονική σοκολάτα αντί για… σοκολατάκι.

Leave your comment