Γιατί να φάω… λουλούδια;

Επειδή, πέρα από τα πολλά τους χρώματα, θα σε καταπλήξουν οι γεύσεις και το άρωμά τους, την ώρα που θα δίνουν ισχυρές ποσότητες βιταμινών στο σώμα σου!

Μερικά τα τρώμε σαν λαχανικά, χωρίς στην πραγματικότητα να αντιλαμβανόμαστε ότι είναι λουλούδια, όπως συμβαίνει στην περίπτωση της αγκινάρας, του μπρόκολου και του κουνουπιδιού. Μερικά έχουν πολύ δυνατή μυρωδιά, όπως ο δυόσμος, η ρίγανη, ο βασιλικός και το θυμάρι, ενώ ορισμένα άλλα δεν μυρίζουν σχεδόν καθόλου. Μερικά έχουν ωραία, βουτυράτη υφή και άλλα έχουν θρεπτικές ιδιότητες.

Μπορεί κάποιος να γελάσει όμως, στην Ελλάδα τα λουλούδια είναι καθημερινό συστατικό της μαγειρικής. Είμαστε η μόνη χώρα που, μαζί με τους Ισπανούς τρώμε γεμιστούς κολοκυθανθούς μέχρι και σήμερα. Η ποικιλία των λουλουδιών μας συνοδεύει στη Κουζίνα και μας εμπνέει να δημιουργήσουμε σούπες, ψάρια, κρεατικά, πίτες και σαλάτες με μπόλικο άρωμα και φαντασία σαν αληθινοί σεφ! Αλλά και σε παραδοσιακά γλυκά και λικέρ συναντάμε τη χρήση ανθών, με επικρατέστερα εκείνα της τριανταφυλλιάς και των εσπεριδοειδών, αντίστοιχα. Τέλος, στην ποτοποιία τα υψηλόβαθμα ελληνικά αποστάγματα, τσίπουρο και ούζο, περιέχουν γλυκάνισο και μάραθο.

Στη Γαλλία και στη γειτονική Ιταλία, η πλέον δημοφιλής χρήση των λουλουδιών είναι το αρωμάτισμα του ξυδιού και του ελαιολάδου. Ιδιαίτερα δε, στη νότια Γαλλία σερβίρονται πιάτα με τηγανητά άνθη από ακακία και κουφοξυλιά. (Για όσους δεν το γνωρίζετε, η κουφοξυλιά λέγεται και σαμπούκος. Από τους σπόρους της παράγεται και η ομώνυμη σαμπούκα – το… γλυκόπιοτο ιταλικό «ούζο» με τα αρώματα του μάραθου και του γλυκάνισου.)

Σε αρκετές χώρες του βορρά, τα λουλούδια κλέβουν την παράσταση ως πρωταγωνιστές τόσο του πρωινού γεύματος όσο και πολλών άλλων πιάτων, για λόγους στησίματος και ομορφιάς. Ιδίως στην περίπτωση που ένα ολόκληρο κομμάτι βουτύρου πρόκειται να σταθεί επάνω από ένα ψητό ψάρι ή ψητό κρέας και χρειάζεται «πείραγμα» με χρώμα.

Στη ζαχαροπλαστική το πιθανότερο είναι ότι οι περισσότεροι αγαπάμε τους συνδυασμούς γλυκών-φρούτων. Όμως, φαίνεται πως κάτι μας έχει ξεφύγει… Οι pastry chefs, εκτός από τα συνηθισμένα λουλούδια κονφί, λατρεύουν να χρησιμοποιούν ζαχαρωμένα πέταλα πραγματικών λουλουδιών για τον στολισμό φαντασμαγορικών γλυκισμάτων.

Τέλος, στη Μεγάλη Βρετανία χρησιμοποιούνται ευρέως η αρμπαρόριζα, μικρά τριαντάφυλλα, αλπικά γαρύφαλα, τα άνθη της μέντας, το μποράγκο ή μπουράντζα που τοποθετούνται σε παγοθήκες αναμεμειγμένα με χυμούς, ανθρακούχο ή αγνό νεράκι βρύσης, ακόμη και σαμπάνια και καταψύχονται για να σερβιριστούν ως παγάκια, δίνοντας χρώμα και άρωμα στα cocktails. Όσο για τα παγωτά, εκεί προστίθενται από λουλούδια λεβάντας και αγριοτριανταφυλλιάς μέχρι πανσέδες και αγριοβιολέτες…

Θρεπτικά οφέλη για τον οργανισμό

Σε όλο τον κόσμο, τα βρώσιμα άνθη καταναλώνονται από πολύ παλιά. Από συνταγές που έχουν διασωθεί, γίνεται γνωστό πως σε παλιές ανατολίτικες σπεσιαλιτέ έβαζαν βιολέτες, χρυσάνθεμα και ροδοπέταλα, ενώ στη Ρωμαϊκή Κουζίνα χρησιμοποιούσαν συχνά μολόχες και τριαντάφυλλα. Έχουν θεραπευτικές ιδιότητες και μεγάλη διατροφική αξία. Είναι πλούσια σε νέκταρ και γύρη, όπου περιέχεται πλειάδα βιταμινών και ιχνοστοιχείων. Για παράδειγμα, τα τριαντάφυλλα, οι κατιφέδες και το νεροκάρδαμο είναι πλούσια σε βιταμίνη C. Χάρη σε αυτές τις πολυφαινολικές ενώσεις (φυσικές χρωστικές) που είναι ισχυρά αντιοξειδωτικά, εξουδετερώνουν τις ελεύθερες ρίζες που συσσωρεύονται στον οργανισμό. Για παράδειγμα, το χρυσάνθεμο φαίνεται πως έχει την ίδια αντιοξειδωτική ικανότητα με φρούτα, όπως το μήλο, προστατεύοντας το καρδιαγγειακό σύστημα, τα μάτια και τον εγκέφαλο. Έτσι έχουμε άλλο ένα ισχυρό αντιοξειδωτικό στο οπλοστάσιο της διατροφής μας! Συν τοις άλλοις, αποτελούνται κατά 95% από νερό, προσδίδοντας ελάχιστες θερμίδες.

Τα βρώσιμα άνθη θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν όπως πολλά μυρωδικά (μαϊντανός, άνηθος) χάρη στο ιδιαίτερο άρωμα και τη λεπτεπίλεπτη γεύση τους, καθιστώντας τα ικανά να αντικαταστήσουν τη ζάχαρη, το βούτυρο και το αλάτι∙ πρόσθετα που επιβαρύνουν την υγεία μας καθημερινά.

Δυστυχώς, υπάρχουν πολύ λίγες μελέτες για την αξία των λουλουδιών στη διατροφή μας. Σε μία από αυτές, βρέθηκε πως περιέχουν σημαντικές ποσότητες καλίου και φωσφόρου. Αυτά τα δύο θρεπτικά συστατικά διαδραματίζουν ουσιαστικό ρόλο στην σταθερή λειτουργία της καρδιάς, στη μεταφορά μηνυμάτων στο σώμα μέσω των νευροδιαβιβαστών και στην ισορροπία της κυτταρικής δομής και λειτουργίας.

Επιλογή και προετοιμασία προς κατανάλωση

Στη σύγχρονη Κουζίνα είναι αλήθεια, ότι η μαγειρική με λουλούδια δεν είναι τόσο συνηθισμένη. Παρόλα αυτά, αποτελεί θαυμάσια ιδέα για να φρεσκάρετε το τραπέζι και να εκπλήξετε τους καλεσμένους σας! Οι επιλογές που προσφέρονται είναι πράγματι αμέτρητες ξεκινώντας από φρέσκες σαλάτες ή κύρια πιάτα (σχοινόπρασο), σούπες και κρέμες – ζαχαροπλαστικής και μη – μέχρι μαρμελάδες και γλυκίσματα ή αφεψήματα (μέντα και χαμομήλι), ανθόνερα και ποτά (μάραθος, γλυκάνισο και δυόσμος) για τους πιο… «extreme» της παρέας. Επίσης, υπάρχει πάντα η απλή επιλογή να χρησιμοποιηθούν ως γαρνιτούρα για ομορφιά (πανσές).

Πριν κάνετε ο,τιδήποτε άλλο, χρειάζεται να πούμε ότι δεν χρησιμοποιούμε ποτέ άνθη που δεν γνωρίζουμε το είδος τους, επειδή μπορεί να είναι τοξικά για τον οργανισμό ή που προέρχονται από ανθοπωλείο ή φυτώριο, καθότι περιέχουν μεγάλες ποσότητες φυτοφαρμάκων, αλλά ούτε λουλούδια που ζουν σε αστικό περιβάλλον και απορροφούν καθημερινά μεγάλη ποσότητα ρύπων. Επίσης, λόγω της μεγάλης περιεκτικότητάς τους σε νέκταρ και γύρη, αντενδείκνυται η βρώση τους αν έχετε αλλεργίες ή ταλαιπωρείστε από άσθμα. Είμαι βέβαιη, πως το καταλαβαίνετε και μόνοι σας αυτό…

Προτιμήστε λουλούδια από τον κήπο σας ή από κήπους φίλων σας, με ζωηρά χρώματα και αρώματα που θα είναι γεμάτα βιταμίνες. Για πλουσιότερο άρωμα, μια καλή επιλογή είναι οι κορυφές των λουλουδιών, όμως όχι τα μπουμπούκια.

Στα  βρώσιμα λουλούδια ανήκουν η αγαστάχη, η ακακία, το άλυσσο, η αμυγδαλιά, η βιγκόνια, η βιολέτα, η βρώμη, το γαρύφαλλο, το κινέζικο γαρύφαλλο, το γεράνι, το αραβικό γιασεμί, η γλαδιόλα, η δεντρομολόχα, το δεντρολίβανο, η μηλιά, η μπανανιά, η μπέλλα, το μπιζέλι, η μποράντζα, το νεροκάρδαμο, η παιόνια, ο πανσές, η πασχαλιά, η πορτοκαλιά, η πρίμουλα, η ροδακινιά, η ρομπίνια, ο σαμπούκος, η τουλίπα, το τριαντάφυλλο, το τριφύλλι, ο υάκινθος, το υπέρικο, το χαμομήλι, το χρυσάνθεμο, η φασκομηλιά και η φασολιά.

Ξεπλύνετε με άφθονο κρύο νερό, για να απομακρυνθεί η σκόνη και τυχόν μικροοργανισμοί ή έντομα και τινάξτε ελαφρά για να στεγνώσουν. Αφαιρέστε το εσωτερικό και τη βάση και κρατήστε τα πέταλα. Αν η προετοιμασία γίνει αρκετά νωρίτερα από την ώρα του γεύματος, μπορείτε να διατηρήσετε τα άνθη στο ψυγείο τυλιγμένα σε χαρτί κουζίνας που έχετε ραντίσει με σταγόνες νερού για υγρασία.

Μπορούν να συντηρηθούν στο ψυγείο για λίγες μόνο ημέρες, σε αεροστεγώς κλεισμένες σακούλες, όμως σταδιακά το άρωμά τους θα εξασθενήσει. Όσο για την κατάψυξη, ούτε λόγος…!

Τοξικά για τον οργανισμό αποδεικνύονται η κομβαλάρια (μιγκέ), η δισέντρα (ματωμένη καρδιά), η νεραγκούλα, η ίρις, η κάλλα, ο νάρκισσος, το λούπινο, η πετούνια, το μοσχομπίζελο, το ακόνιτο, η μυρτιά, το ροδόδεντρο ή αζαλέα, η πικροδάφνη, το δελφίνιο, η κληματίς, το ντιτζιταλίς, ο ελέβορος, η γουϊστέρια κ.ά.

Leave your comment